Türkiye’de iş gücü piyasasında kaliteyi artırmaya yönelik önemli bir düzenleme daha hayata geçirildi. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yayımlanan yeni tebliğ ile aralarında ekskavatör operatörü, beton pompa operatörü, iş makinesi bakım ve onarımcısı ile hibrit araç bakım onarımcısının da bulunduğu 40 meslek için Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirildi. Söz konusu düzenleme, “Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ” kapsamında 23.03.2026 tarihli 33202 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kapsama Giren Meslekler
Yeni düzenleme ile birlikte özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan birçok meslek belge zorunluluğu kapsamına alındı. Bu meslekler şunlardır:
(UY = Ulusal Yeterlilik)
| No | UY Kodu | UY Adı | UY Seviyesi | UY Sektörü |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 22UY0501-3 | Atık Ayırma İşçisi | Seviye 3 | Çevre |
| 2 | 17UY0311-5 | Atık Koordinatörü | Seviye 5 | Çevre |
| 3 | 24UY0577-4 | Batarya Elektrikli Araç Bakım Onarımcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 4 | 24UY0577-5 | Batarya Elektrikli Araç Bakım Onarımcısı | Seviye 5 | Otomotiv |
| 5 | 18UY0369-3 | Beton Pompa Operatörü | Seviye 3 | İnşaat |
| 6 | 18UY0377-4 | Bireysel ve Ticari Klima Sistemleri Montaj ve Servis Elemanı | Seviye 4 | Enerji |
| 7 | 18UY0376-3 | Bireysel ve Ticari Klima Sistemleri Montajcısı | Seviye 3 | Enerji |
| 8 | 15UY0207-5 | Biyogaz Sistemleri Personeli | Seviye 5 | Enerji |
| 9 | 18UY0347-4 | Buhar Kazanı Operatörü | Seviye 4 | Enerji |
| 10 | 13UY0173-4 | Dökümcü | Seviye 4 | Metal |
| 11 | 11UY0028-3 | Ekskavatör Operatörü | Seviye 3 | İnşaat |
| 12 | 24UY0583-3 | Elektrikli Araç Montaj Elemanı | Seviye 3 | Otomotiv |
| 13 | 24UY0583-4 | Elektrikli Araç Montaj Elemanı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 14 | 15UY0206-3 | Elektro-Mekanik Montaj İşçisi | Seviye 3 | Elektrik ve Elektronik |
| 15 | 15UY0206-4 | Elektro-Mekanik Montaj İşçisi | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 16 | 19UY0401-5 | Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli | Seviye 5 | Enerji |
| 17 | 15UY0208-4 | Fotovoltaik Güç Sistemleri Personeli | Seviye 4 | Enerji |
| 18 | 15UY0208-5 | Fotovoltaik Güç Sistemleri Personeli | Seviye 5 | Enerji |
| 19 | 15UY0209-4 | Güneş-Isıl Sistem Personeli | Seviye 4 | Enerji |
| 20 | 15UY0209-5 | Güneş-Isıl Sistem Personeli | Seviye 5 | Enerji |
| 21 | 24UY0575-4 | Hibrit Araç Bakım Onarımcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 22 | 24UY0576-5 | Hibrit Araç Bakım Onarımcısı | Seviye 5 | Otomotiv |
| 23 | 21UY0446-3 | Isıtma Tesisat Bakım Onarım ve Servis Elemanı | Seviye 3 | Enerji |
| 24 | 20UY0408-4 | İş Makinesi Bakım ve Onarımcısı | Seviye 4 | Makine |
| 25 | 22UY0496-4 | İşletme Elektrik Bakımcısı | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 26 | 18UY0348-4 | Kızgın Yağ Kazanı Operatörü | Seviye 4 | Enerji |
| 27 | 13UY0178-3 | Maçacı | Seviye 3 | Metal |
| 28 | 14UY0201-3 | Matkap Tezgâh İşçisi | Seviye 3 | Makine |
| 29 | 14UY0201-4 | Matkap Tezgâh İşçisi | Seviye 4 | Makine |
| 30 | 17UY0315-3 | Mermer-Doğaltaş İmalat Elemanı | Seviye 3 | Maden |
| 31 | 17UY0316-4 | Mermer-Doğaltaş Ocakçısı | Seviye 4 | Maden |
| 32 | 13UY0172-3 | Mobil Vinç Operatörü | Seviye 3 | İnşaat |
| 33 | 19UY0395-5 | Nezaretçi (Maden) | Seviye 5 | Maden |
| 34 | 15UY0210-4 | Rüzgâr Güç Sistemi Personeli | Seviye 4 | Enerji |
| 35 | 15UY0210-5 | Rüzgâr Güç Sistemi Personeli | Seviye 5 | Enerji |
| 36 | 18UY0349-3 | Sıcak Su Kazanı Operatörü | Seviye 3 | Enerji |
| 37 | 21UY0447-4 | Sıhhı Tesisat Bakım Onarım ve Servis Elemanı | Seviye 4 | Enerji |
| 38 | 20UY0422-4 | Tahlisiyeci | Seviye 4 | Maden |
| 39 | 22UY0503-3 | Tehlikeli Atık Toplayıcısı | Seviye 3 | Çevre |
| 40 | 17UY0331-3 | Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
Toplamda 40 mesleği kapsayan bu liste, özellikle yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüm odaklı yeni nesil meslekleri de içermesi açısından dikkat çekmektedir.
Belgesi Olmayanlar İçin Süre Sınırı
Yayımlanan tebliğe göre, ilgili mesleklerde çalışan ancak Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunmayan kişiler için 12 aylık geçiş süresi tanınmıştır. Bu süre içerisinde belgesini almayan çalışanlar, söz konusu mesleklerde çalıştırılamayacaktır.
Kimler Muaf?
Düzenleme kapsamında bazı çalışan grupları belge zorunluluğundan muaf tutulmuştur. Buna göre:
-
- 3308 sayılı Kanun kapsamında ustalık belgesine sahip olanlar,
- Meslek lisesi veya ilgili üniversite bölümlerinden mezun olanlar,
- 2022 yılı öncesinde MEB onaylı mesleki eğitim programlarını tamamlayanlar,
belge zorunluluğu olmaksızın çalışmalarına devam edebilecektir.
Toplam Meslek Sayısı 244’e Yükseldi
Konuya ilişkin açıklama yapan Vedat Işıkhan, düzenlemenin iş gücü piyasası açısından önemine dikkat çekerek değerlendirmede bulunmuştur. Nitelikli iş gücünü güçlendirmek ve çalışma hayatında standartları yükseltmek amacıyla önemli bir adım daha atıldığını belirten Işıkhan, özellikle iş sağlığı ve güvenliği açısından kritik alanlar ile yeşil ve dijital dönüşüm odaklı mesleklerin bu kapsama dahil edildiğini ifade etmiştir.
Bu düzenleme ile birlikte, Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslek sayısı 204’ten 244’e yükselmiştir.
Neden Önemli?
Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğunun kapsamının genişletilmesi;
-
- İş sağlığı ve güvenliği standartlarının artırılması,
- Nitelikli ve belgeli iş gücünün yaygınlaştırılması,
- Uluslararası geçerliliğe sahip mesleki yeterliliklerin teşvik edilmesi,
açısından kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Yeni tebliğ ile birlikte, özellikle risk seviyesi yüksek ve teknik uzmanlık gerektiren mesleklerde belgelendirme artık zorunlu bir standart haline gelmiştir. Bu gelişme, hem çalışanların yetkinliklerinin resmileştirilmesi hem de işverenlerin daha güvenli ve nitelikli bir iş gücüyle çalışabilmesi açısından önemli bir dönüm noktasıdır.
Bu makale, editör ekibimizin gözetiminde yapay zeka desteğiyle hazırlanmıştır.